Waarom de liefdevolle God nog steeds niet wordt begrepen

Sinds mijn boek ‘De tijd van het hart’ uitkwam, met als ondertitel ‘Boodschappen vanuit Christusbewustzijn’ ontdekte ik dat ‘Christusbewustzijn’ voor sommige christenen een omstreden term is. Sterker nog, de hele liefdevolle boodschap uit het boek is voor hen wellicht discutabel. Mijn persoonlijke visie hierop.

Ik schreef mijn boek ‘De tijd van het hart’ na een Christusverschijning. Nu is dat voor veel mensen denk ik sowieso al een wonderlijk iets - iets wat je waarschijnlijk alleen volledig kunt begrijpen als je het zelf hebt meegemaakt. Voor mij was deze ervaring levensveranderend: het zette een groot deel van mijn overtuigingen op zijn kop en het heeft mijn kijk op de wereld voorgoed veranderd, zowel in positieve als negatieve zin. Ik beschouwde mezelf voor die tijd niet als gelovig. Een aantal dingen weet ik sinds de Christusverschijning zeker, terwijl die me vóór die tijd nog vrij onwaarschijnlijk leken: Jezus Christus is onze Verlosser, de Zoon van God (of eigenlijk: God in menselijke vorm), Hij is gestorven aan het kruis en op de derde dag opgestaan.
Wat me ook duidelijk werd: de liefde van Jezus Christus is zo groot, zo volkomen dat het voor ons mensen bijna niet te bevatten is. Deze liefde is tevens Waarheid. ‘De weg, de waarheid en het leven’, om precies te zijn. Over deze volkomen liefde, een liefde waarvan wij hier op aarde het bestaan vergeten lijken te zijn, vroeg Jezus me te delen. Liefde is tevens de enige waarheid. Al het andere behoort tot de illusie, die door ons mensen in stand wordt gehouden.

Pas nadat ik alle inzichten die Jezus me aanreikte aan het papier had toevertrouwd, ben ik de Bijbel grondiger gaan lezen – ik kende de verhalen alleen in grote lijnen. Ook de gnostische evangeliën las ik voor een deel. Toen pas kwam ik erachter dat de inzichten die ik had geprobeerd te verwoorden in mijn boek, voor een groot deel orthodox christelijk waren, maar voor een deel meer gnostisch te noemen waren. De gnostische evangeliën worden door sommige stromingen binnen het christendom verworpen als ‘vals’. Wij zouden als zondige mensen, zo heb ik begrepen, geen hoger bewustzijn mogen nastreven, en niet beschikken over een 'goddelijke vonk'. Waarom eigenlijk niet, vraag ik me af. Hieronder deel ik deze en nog enkele doctrines uit de gereformeerde kerk en mijn persoonlijke visie hierop.

‘De Bijbel is het enige en onfeilbare Woord van God.’

Zelf zie ik sinds Christus aan me verscheen de Bijbel als het ‘boek der boeken’, de ultieme poging van de mens om de liefde van God in woorden te vatten, een enorm rijk werk dat dagelijks kan inspireren en je een beeld kan geven van die onmetelijke liefde van Jezus waar ik het al over had. Is de Bijbel dan door God geschreven, zoals sommige christenen claimen? Volgens mij niet. De Bijbel is een verzameling unieke verhalen van mensen die unieke, persoonlijke ervaringen hebben gehad met God, zoals mensen die ook nu nog steeds kunnen hebben. Maar mensen - de Bijbel zegt het zelf voortdurend - zijn onvolmaakt. Het is voor ons bijna onmogelijk om die volmaakte liefde van God in woorden te vatten, of zelfs maar te begrijpen. De menselijke gave om te profeteren kent haar grenzen. Daarom is de Bijbel in mijn ogen ‘perfectly imperfect’, net als wij mensen. Bovendien: als je de Bijbel als het onfeilbare Woord van God zelf ziet, torn je aan de Heilige Drie-eenheid: daar maakt de Bijbel immers geen deel van uit.
Toch bestaat er wel degelijk een onfeilbaar, levend Woord waarop we mogen vertrouwen. Dat is Christus zelf. Immers: ‘In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God.’ (Johannes 1; 1-4) De liefde van Christus, zo staat ook hier mooi beschreven, is veel te groot om tussen twee kaften te passen. Jezus drukte mij op het hart dat Hij een levende Waarheid verkondigt, die steeds opnieuw door verschillende mensen moet worden verteld.

‘God is niet in onszelf te vinden.’

Het idee dat mensen een goddelijke vonk bevatten, wordt door sommige rechtlijnig denkende christenen rigoureus verworpen: het zou een gnostische dwaalleer zijn. Maar hoe zit het dan met de Heilige Geest? En de belofte van God dat we ‘in Christus’ wel degelijk volmaakte mensen zijn (Kolossenzen 2:10)? Die volmaakte mens, zou dat het ‘ware zelf’, het hogere bewustzijn kunnen zijn waar aanhangers van de new age zo naar zoeken? Het klopt dat we deze volmaaktheid niet buiten God om kunnen vinden. We vinden deze door de goddelijke genade. Maar door die genade, is mijn ervaring, leeft Jezus duidelijk voelbaar aanwezig in ons hart – de plek waar Hij zich als je het mij vraagt altijd al bevond.
Dat God niet in ons te vinden zou zijn, vind ik weer zo’n voorbeeld van het menselijke onvermogen om te bevatten hoe groot Gods liefde voor ons is. Jezus liet mij, toen Hij voor me stond, zien dat Hij al zijn hele leven ‘door mij heen’ had geleefd, dat Hij altijd bij me was en me nooit had verlaten. Ik was dus al ‘in Christus’ geboren. Ik verloor de connectie ergens onderweg in mijn leven, althans: het zicht erop, en dit leidde soms tot keuzes die ik nu niet meer zou maken. Maar ook al speelde ik misschien verstoppertje, de connectie was er altijd en is nooit weggeweest. Als je het mij vraagt is God zowel buiten onszelf als in onszelf te vinden. Dat God zich (ook) in je bevindt, zei ik al hardop toen ik een jaar of vijf was. Ik sta daar nog steeds achter.

‘Reïncarnatie is een valse leer.’

Heel eerlijk: ik weet niet of we maar één leven leiden, of meerdere. Ik heb wel degelijk herinneringen aan vorige levens, maar omdat tijd eigenlijk niet bestaat, zie ik het als een steen die je in het water gooit en die kringen, rimpelingen veroorzaakt. Er is dit huidige leven, en wellicht zijn er ‘echo’s’ van dit leven in vorige of volgende levens te vinden. Voor de joden is reïncarnatie helemaal niet zo’n vreemd gegeven: alle joden zouden volgens de traditie op de berg Sinaï aanwezig zijn geweest toen Mozes de Thora van God ontving. Ook in de joodse mystiek is reïncarnatie, zielsverhuizing een belangrijk thema. Voor mij sluit het beeld van de zielsverhuizing beter aan bij de rechtvaardigheid van God. Hoe leg je anders uit dat de ene mens geboren wordt in een christelijk gezin en de ander in een gezin dat een andere religie of helemaal geen geloof aanhangt – en dat we allemaal in dat ene leven tot geloof in Jezus moeten zien te komen? Dat sluit niet aan bij het beeld van de immens liefdevolle, genadige God dat ik, door Jezus heen, te zien heb gekregen. God is rechtvaardig. Er bestaan geen ‘uitverkorenen’. We zijn allemaal kinderen van God. We krijgen allemaal gelijke kansen. Lukt het niet in dit leven, dan krijgen we wellicht in een volgend leven een herkansing.

‘De mens draagt de schuld van de zonde.’

Dat is niet wat Jezus mij liet zien. Ja, wij zijn de goddelijke volmaaktheid op de wereld veelal compleet uit het oog verloren en dragen de verantwoordelijkheid God weer te gaan (h)erkennen. Maar dat wil niet zeggen dat God ons als schuldig ziet. God creëerde de mens, en alles wat God creëert is in principe volmaakt, zelfs in zijn onvolmaaktheid. Hier op aarde leven we in de illusie dat God zich voor ons verborgen heeft – binnen die illusie mogen we God op eigen kracht terugvinden. Dat gaat met vallen en opstaan – met de nadruk op vallen. Maar eenmaal terug bij God, blijkt alles wat niet onder Gods waarheid valt, tot de illusie te behoren. God gaf ons, anders dan de engelen, die puur geestelijke wezens zijn, een ziel en de eigen keuze. Het was in die zin een ‘risicovolle creatie’. God draagt de verantwoordelijkheid voor dat risico, omdat Hij wist – weet – dat we uiteindelijk allemaal weer tot God zullen komen. Het valt mij op dat christenen die uitgaan van een oordelende, straffende en belonende God, zich nog sterk baseren op het Oude Testament in de Bijbel, veel meer dan dat ze zich laten leiden door de volkomen liefde van Christus – die als God is. Dat is jammer, want daarmee ontken je in wezen het enorme werk dat Hij verrichtte in Zijn leven op aarde, in de kruisiging en de Opstanding. Doctrines waarin vooral angst voor de hel en het oordeel doorklinkt, komen voornamelijk voort uit het Oude Testament, waarin de liefde van Jezus, van God, nog niet volledig begrepen kon worden.

‘Er bestaat geen Christusbewustzijn zonder Jezus’.

Deze overtuiging klopt. Er bestaat geen Christusbewustzijn buiten Jezus om. Wel bestaat er zoiets als ‘onbewust vanuit Christusbewustzijn leven’. Zoals ik al schreef, waren er talloze momenten in mijn leven waarop ik vanuit Christusbewustzijn handelde, nog vóór Jezus aan mij verschenen was. Op alle momenten dat ik in liefde uitreikte naar andere mensen, leefde ik vanuit Hem, ook al was ik me daar niet van bewust.  Misschien komt het doordat ik als baby al gedoopt ben en later ook mijn communie deed, dat ik Hem in mijn hart bleef dragen. Maar het heeft ook te maken met de staat van onschuld waarin wij geboren worden. Denk aan de uitspraak van Jezus, dat wie het koninkrijk van God niet ontvangt als een kind, het niet zal binnengaan (Marcus 10:15). Misschien hebben alle mensen de potentie om ‘in Christus’ te zijn, zelfs als ze zich daarvan niet bewust zijn, zelfs als ze niet geloven. Het is wel lastiger om de liefde vast te houden wanneer je onbewust bent, is mijn ervaring. Pas na de ontmoeting met Jezus beschikte ik over het heldere onderscheidingsvermogen waarheid en ruis van elkaar te onderscheiden en te beseffen dat ik het niet puur op eigen kracht hoef te doen – dat het Jezus is die door mij heen spreekt en handelt. Het is Zijn liefde die ik in de wereld breng, die wij in de wereld mogen brengen, Zijn waarheid die Hij ons vraagt te delen. De waarheid is, zo heb ik ervaren, altijd liefde. Alles wat niet voortkomt uit liefde, uit compassie en vergeving, komt niet voort uit Hem. Die liefde, ik schreef het al, is zo genadig, zo volkomen, dat ze ook ruim tweeduizend jaar na de Opstanding, nog steeds niet volledig begrepen wordt.

• LEES OOK: De tijd van het hart. Boodschappen vanuit Christusbewustzijn
• LUISTER OOK: De Christus Kronieken podcast